درسنامه آموزشی قرآن کلاس هشتم
درس 10: سوره یس و صافّات، تفسیر نمونه
جلسۀ اوّل: سورۀ یس
وَ لَوْ يُؤَاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِمَا كَسَبُوا مَا تَرَكَ عَلَى ظَهْرِهَا مِنْ دَابَّةٍ وَ لَكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِعِبَادِهِ بَصِيرًا ﴿۴۵﴾
يس ﴿۱﴾ وَالْقُرْآنِ الْحَكِيمِ ﴿۲﴾ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ ﴿۳﴾ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۴﴾ تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ ﴿۵﴾ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَا أُنْذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ ﴿۶﴾ لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۷﴾ إِنَّا جَعَلْنَا فِي أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِيَ إِلَى الْأَذْقَانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ ﴿۸﴾ وَ جَعَلْنَا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ ﴿۹﴾ وَ سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۰﴾ إِنَّمَا تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَ خَشِيَ الرَّحْمَنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَ أَجْرٍ كَرِيمٍ ﴿۱۱﴾ إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي الْمَوْتَى وَ نَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَ آثَارَهُمْ وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ ﴿۱۲﴾
ترتیل صوتی آیه 54 سوره فاطر و آیات 1 تا 12 یس
وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ ﴿۱۳﴾ إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَيْكُمْ مُرْسَلُونَ ﴿۱۴﴾ قَالُوا مَا أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا وَ مَا أَنْزَلَ الرَّحْمَنُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ ﴿۱۵﴾ قَالُوا رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ ﴿۱۶﴾ وَ مَا عَلَيْنَا إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ ﴿۱۷﴾ قَالُوا إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَ لَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۸﴾ قَالُوا طَائِرُكُمْ مَعَكُمْ أَئِنْ ذُكِّرْتُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ ﴿۱۹﴾ وَ جَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ ﴿۲۰﴾ اتَّبِعُوا مَنْ لَا يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَ هُمْ مُهْتَدُونَ ﴿۲۱﴾ وَ مَا لِيَ لَا أَعْبُدُ الَّذِي فَطَرَنِي وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿۲۲﴾ أَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ آلِهَةً إِنْ يُرِدْنِ الرَّحْمَنُ بِضُرٍّ لَا تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا وَ لَا يُنْقِذُونِ ﴿۲۳﴾ إِنِّي إِذًا لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ﴿۲۴﴾ إِنِّي آمَنْتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ ﴿۲۵﴾ قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ ﴿۲۶﴾ بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَ جَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ ﴿۲۷﴾
ترتیل صوتی آیات 13 تا 27 سوره یس
آموزش مفاهیم
فعالیت اوّل (صفحه 96 کتاب درسی)
جدول زیر را کامل کرده و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
عبادت میکنم، راه یافتگان، شهر، تبعیّت کنید، پدیدآورد، مرد
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | مَدینَة | شهر | 2 | رَجُل | مرد |
| 3 | اِتَّبِعوا | تبعیت کردن، پیروی کنید | 4 | یَسئَلُ | درخواست میکند |
| 5 | مُهتَدونَ | هدایت شدگان، راه یافتگان | 6 | اَعبُدُ | عبات میکنم |
| 7 | فَطَرَ | پدید آورد | 8 | تُرجَعونَ | بازگردانده میشوید |
فعالیت دوم (صفحه 96 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- قالَ یٰقَومِ: گفت ای قوم من
2- اِتَّبِعُوا المُرسَلینَ: تبعبت کنید پیامبران را.
3- لا یَسَلُکُم اَجرًا: درخواست نمیکند از شما پاداشی را.
4- وَ هُم مُهتَدونَ: و آنها هدایت شدگان هستند.
5- وَ جاءَ اَهلُ المَدینَةِ: و آمدند اهل شهر.
6- قُلَ اللهَ اَعبُدُ: بگو خدا را عبادت میکنم.
7- فِطَرَتَ اللهِ: فطرتی الهی
8- الَّتی فَطَرَ النّاسَ عَلَیها: که پدید آورد مردم را بر آن.
9- ثُمَّ اِلی رَبَّکُم تُرجَعونَ: سپس یه سوی پروردگارتان بازگردانده میشوید.
انس با قرآن در خانه (صفحه 97 کتاب درسی)
الف) خواندن روزانۀ قرآن کریم: هر روز در خانه یک صفحه از صفحات 440 تا 445 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ این آیات از سورهٔ مبارکهٔ «یس» را کامل کنید.
1- وَ جَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَی: و آمد از دورترین نقطه شهر مردی شتابان!
2- قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ: گفت ای قوم من تبعیت کنید پیامبران را.
3- اتَّبِعُوا مَنْ لَا يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا: تبعیت کنید کسی را که درخواست نمیکند از شما پاداشی را
4- وَ هُمْ مُهْتَدُونَ: و آنها هدایت شدگان هستند.
5- وَ مَا لِيَ لَا أَعْبُدُ الَّذِي فَطَرَنِي: و چرا من عبادت نکنم کسی را پدید آورد مرا؟!
6- وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ: و به سوی او بازگردانده میشوید.
ج) از صفحهٔ 444 قرآن کریم چند ترکیب یا عبارت سادهٔ قرآنی انتخاب و معنا کنید.
1- اِنَّ اَصحابَ الجَنه: قطعاً یاران بهشت
2- صِراطً مُستَقیم: راه راست
3- قرآن مُبین: قرآنی روشنگر
د) در صفحهٔ 444 قرآن کریم، خداوند یادآوری میکند که ای فرزندان آدم مگر من با شما عهد نبستم که شیطان را عبادت و اطاعت نکنید و مرا عبادت کنید که راه راست و درست همین است. این دو آیه را یافته و حداقل یکی از آنها را همراه با معنا بنویسید.
جلسۀ دوم: سورۀ صافّات
فَلَمَّا أَسْلَمَا وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ ﴿۱۰۳﴾ وَ نَادَيْنَاهُ أَنْ يَا إِبْرَاهِيمُ ﴿۱۰۴﴾ قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيَا إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۰۵﴾ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْبَلَاءُ الْمُبِينُ ﴿۱۰۶﴾ وَ فَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ ﴿۱۰۷﴾ وَ تَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ ﴿۱۰۸﴾ سَلَامٌ عَلَى إِبْرَاهِيمَ ﴿۱۰۹﴾ كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۱۰﴾ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۱۱﴾ وَ بَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۱۱۲﴾ وَ بَارَكْنَا عَلَيْهِ وَ عَلَى إِسْحَاقَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ ﴿۱۱۳﴾ وَ لَقَدْ مَنَنَّا عَلَى مُوسَى وَ هَارُونَ ﴿۱۱۴﴾ وَ نَجَّيْنَاهُمَا وَ قَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ﴿۱۱۵﴾ وَ نَصَرْنَاهُمْ فَكَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ ﴿۱۱۶﴾ وَ آتَيْنَاهُمَا الْكِتَابَ الْمُسْتَبِينَ ﴿۱۱۷﴾ وَ هَدَيْنَاهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ﴿۱۱۸﴾ وَ تَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِي الْآخِرِينَ ﴿۱۱۹﴾ سَلَامٌ عَلَى مُوسَى وَ هَارُونَ ﴿۱۲۰﴾ إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۲۱﴾ إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۲۲﴾ وَ إِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ ﴿۱۲۳﴾ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَلَا تَتَّقُونَ ﴿۱۲۴﴾ أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَ تَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ ﴿۱۲۵﴾ اللَّهَ رَبَّكُمْ وَ رَبَّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ ﴿۱۲۶﴾
ترتیل صوتی آیات 103 تا 126 سوره صافّات
آموزش مفاهیم
فعالیت اوّل (صفحه 99 کتاب درسی)
جدول زیر را کامل کرده و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
بشارت دادیم، درود، جزا میدهیم ، برکت دادیم
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | سَلام | سلام، درود | 2 | بَشَّرنا | بشارت دادیم |
| 3 | بارَکنا | برکت دادیم | 4 | نَجزی | جزا میدهیم، پاداش میدهیم |
| 5 | هُما، هِما | آن دو |
فعالیت دوم (صفحه 99 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- سَلَامٌ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ: درود بر ابراهیم
2- نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ: پاداش میدهیم نیکوکاران را
3- عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ: بندگان مؤمن ما
4- وَ بَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ: و به او (تولد) اسحاق را مژده دادیم
5- نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ: پیامبری از انسانهای شایسته
6- وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا: و از نسل آن دو
انس با قرآن در خانه (صفحه 100 تا 101 کتاب درسی)
الف) خواندن روزانۀ قرآن کریم: هر روز در خانه یک صفحه از صفحات 446 تا 452 قرآن کریم را بخوانید.
ب) آیات 109 تا 113 سورهٔ صافّات را ترجمه کنید.
1- سَلَامٌ عَلَى إِبْرَاهِيمَ: سلام بر ابراهيم.
2- كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ: این چنین پاداش میدهيم نیکوکاران را.
3- إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ: قطعا او از بندگان مؤمن ما هست.
4- وَ بَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ: و (تولد) اسحاق را به او مژده دادیم که از انسانهای شایسته است.
5- وَ بَارَكْنَا عَلَيْهِ وَ عَلَى إِسْحَاقَ: و به او و اسحاق برکت دادیم.
6- وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ: و نسل آن دو (برخی) نیکوکار و (برخی) آشکارا به خودشان ستمکار بودند.
ج) از صفحهٔ 452 قرآن کریم چند ترکیب یا عبارت سادهٔ قرآنی انتخاب و معنا کنید.
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ: آیا متذکر نمیشوید.
سُبْحانَ رَبِّكَ: پاک و منزه است پروردگار تو
د) آیا میدانید که خوب است در پایان هر گفتوگو، کلاس درس، جلساتی که با دوستان و خویشاوندان خود داریم و … سه آیهٔ آخر سورهٔ صافات را بخوانیم.
در این آیات ابتدا پروردگار بزرگ را از هر گونه نقص یا تصوّر نادرستی پاک و منزه میدانیم، آنگاه بر پیامبران او درود میفرستیم و در آخر بیان میکنیم که هرگونه حمد و سپاس مخصوص پروردگار جهانیان است. به این ترتیب، گفتوگوی خود را که معمولاً با خطا و لغزش همراه است با این سخنان حق و درست، پایان میبخشیم. این سه آیه را همراه با معنا بنویسید، سعی کرده آنها را حفظ کنید و در پایان هر کاری بخوانید.